Lịch sử Hoàng gia Anh 10: Cuộc chiến hoa hồng

Cuộc chiến Hoa hồng (Wars of the Roses) là một loạt các cuộc chiến tranh dân sự giành quyền kiểm soát ngai vàng của nước Anh giữa 2 nhà: Nhà Lancaster (biểu tượng một bông hồng đỏ ) và Nhà York (có biểu tượng là hoa hồng trắng ). Cuộc chiến này kéo dài qua nhiều giai đoạn lẻ tẻ giữa 1455 và 1487

Và cuộc chiến này phải kể từ Henry VI…

Khi lớn lên, Henry VI trở thành một con người đơn giản và rất yêu sách. Ông là một người văn minh và hào hiệp, ông ghét giới quý tộc hiếu chiến và là một vị vua không phù hợp cho xã hội đương thời, ông là người sáng lập
nên đại học Eton và đại học King ở Cambridge (hai nơi này còn tồn tại tới ngày nay). Tuy nhiên, ông bị bệnh về tâm thần và hơi dở chuyện chọn người cố vấn cho mình. Và tất nhiên giới quý tộc bắt đầu đặt ra câu hỏi ai sẽ là người trị vì đất nước.

Tranh vẽ vua Henry VI, không rõ tác giả

Thời đó có chưa tới 60 gia đình quý tộc ở Anh. Qua kết hôn, hầu hết những gia đình này thì ít nhiều có mối liên hệ với nhau. Một số nhà cực kì quyền lực và có quân đội riêng rất hùng mạnh. Và giới quý tộc bắt đầu chia thành hai phe: một bên trung thành với Henry VI gọi là nhà Lancaster, và một bên ủng hộ công tước xứ York gọi là nhà York. (Công tước xứ York là người thừa kế của bá tước xứ March, người đã thua trong cuộc tranh giành ngôi báu khi Richard II bị truất ngôi).

Công tước xứ York giành được ngôi báu. Sau khi ông chết trong chiến trận, con trai của ông là Edward tiếp bước cha và lên ngôi vào năm 1461. Edward IV nhốt Henry VI ở Tháp London nhưng 9 năm sau, quân đội của Lancaster giải cứu Henry VI và đuổi Edward IV ra khỏi đất nước. Edward dựng nên quân đội mới và trở về Anh đánh bại quân đội của Lancaster. Bấy giờ Edward IV có thể ngồi yên trên ngôi báu còn sau đó thì Henry VI chết ở Tháp London. Người ta cho rằng ông bị sát hại.

Cuộc chiến giữa York và Lancaster lẽ ra đã chấm dứt nếu như con trai của Edward IV không quá nhỏ; và nếu như ông em trai của Edward là Richard xứ Gloucester không quá tham vọng. Khi Edward IV qua đời, hai đứa con
trai còn nhỏ của ông là Edward V và em trai mình bị Richard nhốt ở Tháp London. Richard chiếm ngôi và trở thành vua Richard III. Một tháng sau, hai hoàng tử mất tích (mãi đến năm 1678 thì người ta mới tìm thấy 2 bộ
xương bé trai trong Tháp). Trong vở kịch “Richard III” được viết khoảng 1 thế kỉ sau đó, Shakespeare đã buộc tội Richard giết hại cháu mình và hầu như ai cũng tin điều này. Dù rằng Richard có lí do để giết cháu mình nhưng không ai có thế chứng minh được tội này của ông.

Richard III chẳng hề được lòng dân. Hai nhà Lancaster và York cũng chẳng ưa gì ông nên khi một người dòng họ xa của con trai thứ của Edward III đến Anh để chiếm ngôi thì nhiều quý tộc ủng hộ ông ta. Người này là Henry Tudor; công tước xứ Richmond. Hai bên đánh nhau tại Bosvvorth và nửa số lính của Richard “phản chủ”, chạy qua phe của Henry. Chiến tranh nhanh chóng kết thúc. Henry Tudor lập tức được lên ngôi, ngay tại chiến trường.

Về phần Richard III, lính tráng của Henry đã giết rồi lột trần xác ông và đem diễu hành khắp nước, sau đó chẳng ai biết thi thể Richard đã bị quăng ở chỗ nào, hình như cũng chẳng ai thèm quan tâm, mãi cho đến 2012, người ta đã tìm thấy thi hài của ông ở bãi đậu xe ở Leicester. Đến tháng 3/2015, quan tòa quyết định sẽ làm nghi lễ chôn cất ông tại Leicester – nơi ông được tìm thấy dù con cháu ông đã đấu tranh để được đưa ông về chôn tại York Minster – đất tổ của nhà York.

Cuộc chiến hoa hồng đặt tên theo biểu tượng 2 nhà Lancaster và York

Cuộc chiến giữa Lancaster và York cuối cùng cũng kết thúc. Mãi sau này, vào thế kỉ thứ 19, nhà văn Walter Scott mới đặt tên cuộc chiến là Cuộc Chiến Hoa Hồng vì biểu tượng của nhà York là hoa hồng trắng và biểu tưởng của nhà Lancaster là hoa hồng đỏ. Cuộc chiến hoa hồng gần như vĩnh viễn hủy hoại ý niệm về quân chủ ở Anh. Sau năm 1460 thì người ta gần như cho rằng chỉ cần dùng quyền lực là có được ngôi vua. Cuộc chiến gây nhiều tổn thất cho giới quý tộc với nhiều quý tộc bị giết và giới quý tộc cũ gần như không còn nữa. Và điều này hoàn toàn có lợi cho nhà Tudor để xây dựng nên một quốc gia mới.