Lịch sử Hoàng gia Anh 9: Tinh thần mã thượng

Edward III và con cả của ông là Hoàng Tử Đen được ngưỡng mộ vô cùng bởi sự quả cảm trên chiến trường và phong thái nho nhã trong hành xử. Họ trở thành biểu tượng của “Tinh thần mã thượng” và được các hiệp sĩ coi
như mẫu mực để học theo.

Nhưng thời Edward III trị vì có một sự kiện quan trọng xảy ra còn lớn hơn cả tinh thần mã thượng. Đó là nạn dịch được gọi là Black Death (Cái chết đen) đã làm 1/3 dân số nước Anh tử vong. Những người sống sót phải sống trong cảnh đói khổ và bệnh tật. Nhưng lạ lùng là dân chúng không hề nổi dậy chống lại Edward III dù ông này vẫn sống vương giả và xa hoa.

Edward III ban xứ Aquitaine cho Hoàng Tử Đen, hình vẽ minh họa, năm 1390

Cũng nhờ có tài ngoại giao khéo léo nên Edward III được lòng dân chúng nhưng cháu trai ông là Richard thì kém may hơn. Richard II nối ngôi vì cha ông là Hoàng Tử Đen qua đời vài tháng trước đó. Richard “được hưởng”
toàn bộ rắc rối từ thời ông mình nhưng ông không được khôn khéo như ông nội cũng không được lòng dân như cha mình: cộng thêm chuyện tuổi nhỏ (lên ngôi lúc 11 tuổi), vì thế những người khác thay ông cai quản.

Nhiều lần tăng thuế và chuyện chúa đất bóc lột dân đen làm dấy lên nhiều cuộc nổi dậy: nổi bật là Cuộc Nổi Dậy của Nông Dân. Cuối cùng Richard II cũng khéo léo dàn xếp được mọi chuyện và vị thế của ông lúc này đã có nhiều
thay đối. Tuy nhiên: Richard vừa trẻ người, vừa kiêu ngạo, ông gây hắn với những quý tộc quyền lực. Bạo loạn nổi lên và Richard II bị truất ngôi. Vì Richard II không có con nối dõi nên ngai vàng của Anh bị rơi giữa hai lựa chọn: một là thằng cháu 7 tuổi của con trai thứ hai của Edward III, người kia là Henry xứ Lancaster – con của con trai thứ ba của Edward III. Trong hai người thì Henry mạnh hơn, ông có được sự ủng hộ của những quý tộc quyền lực và giành được ngôi báu bằng vũ lực. Không lâu sau, Richard II qua đời một cách bí ẩn.

Henry IV dành phần lớn thời gian trị vì để củng cố quyền lực. Nhưng dù ông truyền lại ngôi cho con trai mình là Henry V một cách êm thấm nhưng ông đã gieo hạt mầm nội chiến và nửa thế kỉ sau nở ra thành cuộc chiến Hoa
Hồng giữa nhà Lancaster (của Henry IV) và nhà York (của bá tước xứ March).

Henry V là một vị vua can trường và thông minh, và cũng như Richard I, ông là một trong những vị vua được lòng dân chúng nhất. Chuyện nhà êm ấm: ông nảy ra ý định đánh chiếm Pháp. Lần này thì ông có được lợi thế rất lớn là vua Pháp bị điên còn giới quý tộc Pháp thì đang bận tranh giành nhau. Ông chiếm lại phần lớn Normandy và nhiều vùng lân cận. Năm 1420, ông được thừa nhận là người thừa kế của vua điên và cưới con gái của nhà vua là Katherine. Nhưng vua Pháp chưa kịp qua đời và ông chưa kịp làm vua nước Pháp thì chính ông qua đời. Con trai ông là Henry VI, lúc ấy mới 9 tháng tuổi, thừa hưởng ngai vàng của cả Anh và Pháp.