Tính cách điểm hình của người Anh

Người Anh tự khắc họa tính cách của mình qua nhân vật John Bull, một chủ trang trại hồng hào béo tốt, mặc áo gi-lê in hình cờ Liên hiệp và lúc nào cũng có một chú chó bull quanh quẩn bên chân.

Bức tranh John Bull vẽ bởi Eric Fraser

Trong cuộc chiến tranh với Napoleon, John Bull trở thành biểu tượng quốc gia về sự tự do, lòng trung thành với nhà vua và đất nước, cũng như biểu tượng cho sức kháng cự trước những động thái gây hấn của Pháp. Ông là một người bình thường trên đường nhưng sẵn sàng tay không đánh lại Napoleon nếu cần thiết.

Sang thế kỷ 19, hình ảnh nhân vật này trở nên quyết đoán hơn trong cả các chính sách đối nội, thường xuyên ý kiến, thậm chí chỉ trích gia đình hoàng gia và chính phủ

Tuy vậy, nhiều người nước ngoài lại có cái nhìn khác về John Bull, kết tội ông này tự phụ, định kiến và coi phép lịch sự của ông chỉ là sự che đậy thói đạo đức giả. Hồi thế kỷ 16, một thương nhân Hà Lan đã tuyên bố rằng người Anh “can đảm, liều lĩnh và hăng hái trong chiến trận, nhưng rất dễ nản, hấp tấp, khoác lác, nhẹ dạ và gian trá, cũng như cực kỳ đa nghi, nhất là với người nước ngoài.”

Trong thế kỷ 19, Karl August von Hardenberg, một chính khách Phổ cũng viết: “Không chỉ nước Anh mà mọi người dân Anh đều là ốc đảo. Họ có đủ những tính cách của một tay cờ bạc chuyên nghiệp, chỉ trừ những lúc họ vui vẻ.”

Lẽ tự nhiên, người dân ở Vương quốc Anh mặc kệ những chỉ trích đó, theo cách mà người ta vẫn nói – “phớt tỉnh Ăng-lê”. Nhà bình luận Joseph Addision đã nói: “Người Anh thích sự im lặng hơn mọi dân tộc Âu châu khác”. Và Henry James cũng đồng ý như vậy vào năm 1881: “Một người Anh càng đúng chất Anh hơn khi không nói gì.”

Các dân tộc trong khó khăn, hoạn nạn tất nhiên đều đồng lòng đồng chí với nhau, cùng hướng tới những mục tiêu chung, thống nhất dưới những biểu tượng chung… Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều người, hình ảnh John Bull với tính cách được gọi là điển hình này có phần chỉ tập trung vào mô tả người Anh – người dân của nước lớn nhất, mạnh nhất của Liên hiệp. Và thật sự thì vẫn luôn có sự mơ hồ, lẫn lộn trong cách gọi cũng như phân biệt giữa người Anh với người Vương quốc Anh như vậy.

Thực tế, Vương quốc Anh được hình thành từ bốn nước tương thuộc nhau; và so với người Anh thì người dân của ba nước còn lại có phần kém hứng thú hơn với việc là một phần của Liên hiệp, họ có xu hướng xưng mình là người Scotland, Wales, Bắc Ireland hơn là người Vương quốc Anh. Và không chỉ thể hiện sự độc lập tương đối ở tên gọi, người dân của mỗi nước còn luôn chú ý duy trì những phong tục và cá tính riêng: người Wales yêu âm nhạc, hầu như thị trấn nào cũng có nhóm đồng ca; người Scotland có cách phát âm riêng cùng nhiều giá trị văn hóa truyền thống khác đã được hình thành trong lịch sử phát triển có phần cách biệt với “người anh cả”; và cuối cùng, tại Bắc Ireland, với khoảng 1,5 triệu người theo nhiều tôn giáo khác nhau và lòng trung thành chính trị khác nhau, không khó để ta hiểu vì sao danh xưng đối với họ lại là một vấn đề nhạy cảm.

Người Anh dưới con mắt những nhà thống kê

Mặc dù có tỷ lệ đất nông nghiệp cao nhất châu Âu (71,2%) nhưng tỷ lệ người làm nông nghiệp ở Vương quốc Anh lại thấp nhất (chỉ 1,9%). Phần lớn trong số 49 triệu dân Anh Quốc sống trong các thành phố nhưng tâm lý hướng về thiên nhiên của họ vẫn rất mạnh mẽ: Hội Bảo vệ Chim chóc có tới một triệu thành viên đóng tiền sinh hoạt và National Trust – Hội Bảo tồn Di tích Lịch sử ở Anh có tới 2,5 triệu thành viên.

Tại vùng Tây Bắc và Đông Nam, 43% người dân mỗi năm đi du lịch nước ngoài ít nhất một lần, trong khi con số này ở phía Đông chỉ là 29%. Hơn 60% dân vùng Đông Nam thịnh vượng nói họ có sức khỏe tốt, so với chỉ 46% dân vùng Đông Bắc. Cuộc tổng điều tra dân số năm 2001 cho thấy có đến khoảng 32% (1 /3) người sống ở London thật ra được sinh ra ở ngoài Vương quốc Anh (các quốc gia “đóng góp” nhiều nhất là Ấn Độ và Cộng hòa Ireland), số liệu thu thập năm 2009 tiếp tục cho thấy sự gia tăng của nhóm người London-ngoài-Anh này.